Do kiedy należy przeprowadzić badanie sprawozdania finansowego?
W polskim prawie nie istnieje pojęcie „audytu finansowego” – wyrażenie to jest używane potocznie i jako synonim dla badania sprawozdania finansowego. To właśnie bowiem o badaniu sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta mówi ustawa o rachunkowości.
Przeprowadzenie badania sprawozdania finansowego jest obowiązkiem dla jednostek, które spełniają określone kryteria (tak zwane limity ustawowe).
Terminowe przeprowadzenie badania sprawozdania finansowego jest bardzo ważne. W przypadku ewentualnego opóźnienia lub braku przeprowadzenia audytu finansowego ustawa przewiduje kary.
Przeczytaj więcej o tym, jakie są terminy i do kiedy należy przeprowadzić audyt sprawozdania finansowego w Twojej firmie!
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na m.in. następujące pytania:
- Kiedy należy przeprowadzić badanie sprawozdania finansowego?
- Kto zatwierdza sprawozdanie finansowe?
- Jaki jest termin ustawowy zatwierdzenia sprawozdania finansowego?
- Podsumowanie: jakie są wszystkie kroki od sporządzenia sprawozdania finansowego do jego zbadania przez audytora?
- Jakie są konsekwencje braku przeprowadzenia audytu finansowego?
Obowiązek przeprowadzenia badania a terminy ustawowe
Co mówią przepisy? Zgodnie z art. 53 ust. 1a ustawy o rachunkowości badanie sprawozdania finansowego musi zostać przeprowadzone przed zatwierdzeniem tego sprawozdania przez odpowiedni organ. Termin na przeprowadzenie badania sprawozdania finansowego jest więc ściśle powiązany z terminem jego zatwierdzenia.
Powyższe naturalnie prowadzi do pytań: do kiedy należy zatwierdzić sprawozdanie finansowe i kto je zatwierdza?
Kto zatwierdza sprawozdanie finansowe?
Jaki organ zatwierdza sprawozdanie finansowe w danej jednostce? W większości przypadków na to pytanie odpowiada kodeks spółek handlowych (ksh). Przykładowo, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) odpowiednim organem jest zwyczajne zgromadzenie wspólników. W przypadku zaś spółki akcyjnej jest to walne zgromadzenie akcjonariuszy. W innych jednostkach (np. w stowarzyszeniu) funkcję tę pełnią odpowiednio wskazane organy właścicielskie lub założycielskie.
Jaki jest ustawowy termin na zatwierdzenie sprawozdania finansowego?
Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie należy ponownie zerknąć do ustawy o rachunkowości. Art. 53 ust. 1 mówi, że termin zatwierdzenia sprawozdania to 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego (dnia bilansowego). Dla większości firm, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym, w praktyce oznacza to, że badanie sprawozdania finansowego przez audytora powinno być zakończone najpóźniej do 30 czerwca roku następnego, aby umożliwić zatwierdzenie w ustawowym terminie.
Podsumowanie: cały proces krok po kroku
W praktyce proces związany ze sprawozdaniem finansowym przebiega w określonej kolejności:
- najpierw następuje wybór firmy audytorskiej przez właściwy organ,
- następnie zawierana jest umowa o badanie,
- przeprowadzane jest badanie sprawozdania finansowego,
- a dopiero na końcu dochodzi do jego zatwierdzenia (czyli już po przeprowadzonym przez biegłego rewidenta audycie).
Zachowanie tej kolejności ma kluczowe znaczenie dla dochowania terminów ustawowych!
Brak badania sprawozdania finansowego – konsekwencje
Niedopełnienie obowiązku badania sprawozdania finansowego może mieć poważne skutki prawne i finansowe. Przede wszystkim sprawozdanie, które nie zostało zbadane przez firmę audytorską, nie może być skutecznie zatwierdzone, co blokuje dalsze czynności – takie jak złożenie dokumentów finansowych do KRS.
Członkowie organów zarządzających, którzy uchylają się od obowiązku zapewnienia badania, mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej lub finansowej. Ustawa przewiduje m.in. możliwość nałożenia grzywny, a sąd rejestrowy może wszcząć postępowanie przymuszające wobec podmiotów, które nie dopełniają obowiązków sprawozdawczych.
Ponieważ dokumenty finansowe w KRS są publicznie dostępne brak badania sprawozdania finansowego może mieć też konsekwencje dla reputacji firmy. Firma, której informacje finansowe nie przeszły weryfikacji przez biegłego rewidenta może się wydawać niepoważna w oczach potencjalnych kontrahentów.