Na czym polega praca firmy audytorskiej?
Co to firma audytorska? Zgodnie z art. 46 ustawy o biegłych rewidentach to podmiot obowiązkowo wpisany na listę firm audytorskich prowadzoną przez PANA i w ramach którego audyt przeprowadzają biegli rewidenci.
Firma audytorska zajmuje się m.in. przeprowadzaniem zastrzeżonych dla biegłych rewidentów usług rewizji finansowej (badanie sprawozdania finansowego i przegląd śródroczny) oraz atestacji ESG.
Może ona jednak również świadczyć inne usługi – np. audyt śledczy, audyt fundacji rodzinnej, lub doradztwo. Chociaż więc nazwa bezpośrednio nawiązuje do audytu, to paleta potencjalnych usług jest szersza. Dopuszczalny zakres jest określony w ustawie i regulacjach europejskich.
Dowiedz się więcej o tym, jak firma audytorska działa, jakie usługi może świadczyć i jakie regulacje ją obowiązują czytając poniższy tekst!
W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na następujące pytania:
- Jaka jest różnica między firmą audytorską a biegłym rewidentem i kto formalnie odpowiada za badanie sprawozdania finansowego?
- Jakie usługi może świadczyć firma audytorska i jakie ograniczenia wynikają z przepisów, standardów oraz wymogów niezależności?
- Jak wybrać firmę audytorską i na co zwrócić uwagę, aby audyt był przeprowadzony rzetelnie i zgodnie z przepisami?
Firma audytorska a biegły rewident
Wszyscy wiedzą, że badanie sprawozdania finansowego przeprowadza biegły rewident. To również biegły rewident podpisuje się pod sprawozdaniem z badania, które zawiera jego opinię. Gdzie więc w tym wszystkim jest firma audytorska?
Otóż zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o biegłych rewidentach firma audytorska ponosi odpowiedzialność za przeprowadzenie badania. Zgodnie z bowiem z art. 3 ust. 3 ustawy biegły rewident wykonuje zawód w imieniu firmy audytorskiej. Żeby więc przeprowadzić jakąkolwiek usługę jako biegły rewident musi działać w ramach firmy audytorskiej.
Taką firmą audytorska może rzecz jasna być zarówno praca w dużej firmie audytorskiej, jak i własna, jednoosobowa działalność gospodarcza. Tym niemniej ustawa jasno wskazuje, że działalność ta musi być sformalizowana. Firma audytorska odpowiada za organizację, jakość i formalne prowadzenie działalności audytowej; biegły rewident zaś — za przeprowadzenie badania. To firma audytorska zawiera więc umowę z klientem (podmiotem, którego sprawozdanie finansowe jest badane – np. w związku z przekroczeniem limitów z ustawy o rachunkowości), a badanie jest wykonywane przez biegłego rewidenta.
Usługi firmy audytorskiej – czym się ona zajmuje?
Zakres usług, jakie może świadczyć firma audytorska, jest ściśle określony w przepisach krajowych i europejskich. W ramach świadczonych usług kluczowe jest zachowanie przez firmę audytorską niezależności. Oceniając dopuszczalność zlecenia, firma audytorska musi każdorazowo badać wpływ usługi na obiektywizm zespołu oraz zgodność z Międzynarodowym Kodeksem Etyki IESBA. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli usługa nie jest wprost zakazana, może zostać wyłączona ze względu na ryzyko konfliktu interesów.
Przepisy szczególnie rygorystycznie traktują jednostki zainteresowania publicznego (JZP). W ich przypadku istnieje katalog usług zakazanych (tzw. czarna lista zawarta w rozporządzeniu UE 537/2014). Część usług doradczych może być natomiast świadczona wyłącznie pod dodatkowymi warunkami (tzw. lista biała zawarta w ustawie o biegłych rewidentach). Dodatkowo dochodzą obowiązki dotyczące rotacji firmy audytorskiej oraz okresów karencji, które mają zapobiegać powstawaniu nadmiernej zażyłości audytora i badanego podmiotu.
Jak wybrać firmę audytorską?
Kompetencje biegłego rewidenta są potrzebne nie tylko przy ustawowym badaniu sprawozdania finansowego, audycie fundacji rodzinnej czy innych usługach, gdzie ustawa tego wymaga. Audytor finansowy jest czasem przydatny również tam, gdzie nie ma obowiązku prawnego. Np. przy wycenie majątku, doradztwie w zakresie rachunkowości czy wsparciu w projektowaniu procesów finansowych.
Przy wybieraniu firmy audytorskiej pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, czy dana firma rzeczywiście posiada stosowne uprawnienia. Warto więc sprawdzić, czy podmiot widnieje na liście firm audytorskich. Można również zerknąć na stronę Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (PANA), żeby sprawdzić, czy na firmę nie zostały nałożone kary.
Warto też dowiedzieć, jak firma audytorska przeprowadza badanie. Audyt finansowy dzisiaj w dużej mierze opiera się na pracy online. Nawet jeśli firma audytorska nie działa więc blisko Twojej miejscowości, może dysponować zasobami i procedurami umożliwiającymi audyt zdalny. Może ona wówczas delegować osobę na przykład jedynie do uczestnictwa w inwentaryzacji. Przykładowo w przypadku naszej firmy, choć ma ona siedzibę w Warszawie, to prowadzimy projekty również w innych miejscach w Polsce, w tym w Gdańsku, Krakowie, Wrocławiu lub Katowicach. Pracujemy w modelu hybrydowym i organizujemy zespół tak, aby usprawnić współpracę niezależnie od lokalizacji klienta.