Dlaczego tak ważna jest ocena zdarzeń po dniu bilansowym dla sporządzenia sprawozdania finansowego?
Autorzy: Agnieszka Baklarz (biegły rewident), Marcin Obroniecki
W praktyce sporządzania sprawozdania finansowego (oraz jego późniejszego badania) jednym z częstszych wyzwań jest ujęcie w nim opisu istotnych zdarzeń makroekonomicznych pojawiających się po dniu bilansowym.
Mogą to być konflikty zbrojne, gwałtowne zmiany cen surowców i energii, zaburzenia łańcuchów dostaw, zmiany regulacyjne czy nagłe wahania kursów walut. Dla wielu przedsiębiorstw – zwłaszcza tych działających w produkcji, transporcie czy handlu – takie czynniki mogą mieć bezpośredni wpływ na koszty działalności, rentowność kontraktów lub płynność finansową.
Dlatego zarząd sporządzający sprawozdanie powinien przeanalizować, czy zdarzenia występujące pomiędzy dniem bilansowym a datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego zmieniają ocenę sytuacji jednostki.
Powyższe zagadnienie jest zatem ważne szczególnie teraz, kiedy wiele podmiotów sporządza sprawozdanie finansowe za 2025 rok. Zachęcamy więc do lektury!
Spis treści
Z tego wpisu dowiesz się:
-
Kiedy zdarzenie po dniu bilansowym prowadzi do korekty danych w sprawozdaniu finansowym?
-
Jak odróżnić zdarzenia korygujące od nie wymagających korekty?
-
Na jakie błędy w analizie zdarzeń po dniu bilansowym najczęściej zwraca uwagę audytor?
-
Jakie w szczególności ryzyka wziąć pod uwagę przy sporządzaniu sprawozdania finansowego?
Kiedy jest konieczna korekta danych w związku ze zdarzeniami po dniu bilansowym?
W wielu przypadkach powyżej opisywana analiza powinna zostać zawarta w informacji dodatkowej – tak, by użytkownicy sprawozdania mogli zrozumieć potencjalne skutki tych zdarzeń dla działalności spółki.
Dobrym przykładem jest sytuacja, w której przedsiębiorstwo ma zawarte długoterminowe kontrakty o stałej cenie, a po dniu bilansowym następuje gwałtowny wzrost kluczowych kosztów – np. paliw, energii czy surowców. Jeżeli spółka transportowa na 31 grudnia 2025 r. posiadała umowę na obsługę dużego klienta przez kolejny rok z ustaloną z góry ceną usługi i bez klauzuli waloryzacyjnej, a w okresie pomiędzy dniem bilansowym a zatwierdzeniem sprawozdania finansowego ceny paliw znacząco wzrosły, może to prowadzić do wniosku, że realizacja kontraktu będzie przynosiła stratę. W takiej sytuacji zdarzenie po dniu bilansowym może wskazywać, że już na dzień bilansowy istniały przesłanki do ujęcia rezerwy na stratę na kontrakcie, co w praktyce oznacza konieczność korekty danych liczbowych w sprawozdaniu finansowym.
Jak odróżnić zdarzenia wymagające korekty od takich, które korekty nie wymagają?
W wielu przypadkach zdarzenia po dniu bilansowym – nawet bardzo istotne gospodarczo – nie powodują jednak korekty danych liczbowych, lecz wymagają odpowiedniego ujawnienia. Zdarzenia po dniu bilansowym należy podzielić na korygujące i niekorygujące – przy czym te drugie nie zmieniają wartości wykazanych w sprawozdaniu, ale wymagają opisania charakteru zdarzenia oraz, o ile to możliwe, oszacowania jego skutków finansowych.
Na co patrzy biegły rewident przy ocenie zdarzeń po dniu bilansowym?
W praktyce największe ryzyka pojawiają się nie tam, gdzie jednostka szeroko opisuje takie okoliczności, lecz tam, gdzie ich wpływ w ogóle nie został przeanalizowany lub ujawnienia są zbyt ogólne. Biegły rewident w trakcie badania musi ocenić, czy wszystkie istotne zdarzenia pomiędzy dniem bilansowym a datą wydania opinii zostały prawidłowo zidentyfikowane i ujawnione, a zarząd potwierdza kompletność tych informacji w oświadczeniu dla audytora.
Z tego powodu znacznie bezpieczniejszym podejściem jest przygotowanie spójnej analizy i narracji w informacji dodatkowej jeszcze przed rozpoczęciem audytu. Nie jest słusznym zakładać, że potencjalnie istotne czynniki ryzyka dla danego podmiotu pozostaną poza zainteresowaniem biegłego rewidenta.
„Biegły rewident w trakcie badania musi ocenić, czy wszystkie istotne zdarzenia pomiędzy dniem bilansowym a datą wydania opinii zostały prawidłowo zidentyfikowane i ujawnione (…).”
Na jakie ryzyka szczególnie zwrócić uwagę?
Podsumowując, ze względu na liczne zdarzenia w 2026 r. powodujące dynamiczne zmiany, w kontekście analizy zdarzeń po dniu bilansowym i konieczności ich opisu w sprawozdaniu finansowym warto zwrócić uwagę, m.in. na:
- ryzyka geoekonomiczne i na rynkach obligacji,
- wpływ konfliktów zbrojnych na inflację i łańcuchy dostaw,
- ryzyka cybernetyczne i infrastruktury cyfrowej,
- napięcia handlowe i geopolityczne między mocarstwami,
- rosnące znaczenie AI i infrastruktury danych,
- oraz inne ryzyka, odpowiednie dla konkretnego przedsiębiorstwa.