Co to jest raportowanie ESEF?
Raportowanie ESEF jest obowiązkiem wielu emitentów i stanowi integralną część systemu sprawozdawczości finansowej. Choć ma ono charakter techniczny, nie powinno być traktowane jako formalność „do odhaczenia”.
W praktyce błędy w przygotowaniu raportu finansowego zgodnego z ESEF mogą prowadzić do problemów na etapie badania sprawozdania finansowego jako całości. Z kolei to może prowadzić do podważenia wiarygodności spółki na rynku i wśród interesariuszy.
Dlatego dla jednostek zainteresowania publicznego (JZP) prawidłowe stosowanie zasad wynikających z ESEF jest ważnym elementem dbania o jakość sprawozdawczości, bezpieczeństwo regulacyjne i rzetelną komunikację z inwestorami.
Z poniższego tekstu dowiesz się między innymi:
Co to jest raportowanie w formacie ESEF?
ESEF to skrót od European Single Electronic Format, czyli jednolitego europejskiego formatu elektronicznego. Jest to obowiązujący w Unii Europejskiej standard publikowania rocznych raportów finansowych (ESEF nie jest sam w sobie formatem raportowania). Zgodnie z rozporządzeniem Komisji UE nr 2019/815 objęte nim podmioty muszą publikować swoje roczne raporty, w tym sprawozdania finansowe, w elektronicznym formacie XHTML.
Celem wprowadzenia obowiązku stosowania ESEF jest „ułatwienie dostępności, analizy i porównywalności rocznych sprawozdań finansowych” przez inwestorów. Powyższy cytat pochodzi z motywów do Dyrektywy Transparency, która zapowiadała pojawienie się ESEF. Dlatego raportowanie zgodne z ESEF ma zapewnić m.in.:
-
czytelność w standardowej przeglądarce internetowej raportów roczny (a więc i sprawozdań finansowych),
-
by sprawozdania zawierały dane, na podstawie których możliwa jest stosowanie analiza automatycznej (za pomocą odpowiednich narzędzi).
Co istotne, poprawność stosowania standardu ESEF jest sprawdzana przez biegłego rewidenta podczas audytu finansowego. Audytor przygląda się raportowi rocznemu pod kątem zgodności z wymogami rozporządzenia. Ale o kwestii badania przez audytora piszemy więcej niżej.
Kogo dotyczy raportowanie ESEF?
Co do zasady obowiązek raportowania ESEF dotyczy spółek, których akcje są notowane na rynku regulowanym w Unii Europejsiej (czyli przykładowo w Polsce jest to GPW, ale nie jest już nim np. rynek NewConnect lub Catalyst). Obowiązek stosowania formatu ESEF dotyczy więc dużej części jednostek JZP.
Zatem zgodnie z ESEF każda spółka, której papiery wartościowe są notowane na rynku regulowanym w UE, musi sporządzać roczne raporty w formacie XHTML. Jeśli zaś dana spółka sporządza skonsolidowane sprawozdanie według MSSF — musi je dodatkowo oznaczać znacznikami Inline XBRL, przygotować warstwę obliczeniową i zapewnić powiązania pomiędzy etykietami.
Spółki, które nie są notowane na rynku regulowanym, ale sporządzają sprawozdania według MSSF, mogą dobrowolnie korzystać z formatu ESEF i znakowania XBRL. Dobrowolne raportowanie ESEF wiąże się jednak z tym, że biegły rewident obowiązkowo zbada zgodność z ESEF.
Co ESEF oznacza więc w praktyce?
Przygotowanie raportu ESEF to coś więcej, niż tylko kwestia konwersja dokumentu zapisanego w formacie PDF do innego formatu. Konieczne są m.in.:
- Zapisanie sprawozdania w formacie XHTML – czyli jako strukturalny dokument elektroniczny.
- W przypadku skonsolidowanych sprawozdań, tak zwane otagowanie pozycji finansowych Inline XBRL zgodnie z aktualną taksonomią ESEF.
- Walidacja techniczną pliku – sprawdzenie poprawności składni i zgodności z zasadami ESEF.
- Kontrola spójności między warstwą wizualną a danymi XBRL.
Brak prawidłowego oznakowania lub błędy techniczne mogą skutkować:
- koniecznością korekt po publikacji raportu,
- zastrzeżeniami ze strony biegłego rewidenta,
- sankcjami ze strony regulatora.
Na czym polega sprawdzanie prawidłowości raportowania ESEF podczas audytu?
Badanie sprawozdania finansowego sporządzonego w formacie ESEF nie stanowi dodatkowej usługi po stronie audytora. Jest to element audytu przez tego samego biegłego rewidenta, który bada sprawozdanie finansowe. Weryfikacja raportowania ESEF przez biegłego rewidenta nie wymaga zawarcia dodatkowej umowy. Zgodnie jednak z wymaganiami KSUA3001PL umowa o badanie powinna zawierać dodatkowe postanowienia odnoszące się do badania ESEF. Ich zakres został sprecyzowany w par. 19 standardu.
Audytor jest zobowiązany do oceny, czy proces przygotowania raportu został przeprowadzony z odpowiednią starannością, na poziomach danych i kontroli wewnętrznych. Biegły rewident weryfikuje zgodność sprawozdania z wymogami ESEF na podstawie standardu KSUA 3001PL.
Co istotne, sprawozdanie z badania będące elementem odpowiednio raportu rocznego, bądź skonsolidowanego raportu rocznego również powinno zostać sporządzone w formacie zgodnym z wymaganiami ESEF!
Co do zasady weryfikacja zgodności raportowania z ESEF obejmuje m.in. następujące elementy:
-
Zgodność formatu pliku: czy raport jest dokumentem XHTML wygenerowanym zgodnie z regułami ESEF.
-
Poprawność i kompletność tagowania danych finansowych: czy pozycje sprawozdania (np. sprawozdania z sytuacji finansowej, sprawozdania z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów, sprawozdania ze zmian w kapitale własnym oraz sprawozdaniu z przepływów pieniężnych, rachunek przepływów pieniężnych) zostały oznaczone w Inline XBRL zgodnie z taksonomią ESEF.
-
Zgodność taksonomii: czy zastosowane tagi są zgodne z aktualną wersją taksonomii obowiązującej dla danego okresu raportowego. oraz czy ewentualne nowe zdefiniowane elementy zostały właściwie utworzone i zastosowane,
-
Spójność danych: czy dane widoczne dla użytkownika (warstwa wizualna) są zgodne z warstwą XBRL,
- Weryfikację warstw powiązań i obliczeniowych: czy poszczególne etykiety są ze sobą powiązane tworząc odpowiednie hierarchie, oraz czy wskazano sposób obliczenia poszczególnych pozycji podrzędnych.