Jak biegły rewident weryfikuje wyłączenia w sprawozdawczości grupy kapitałowej?
Prawidłowe sporządzenie sprawozdania skonsolidowanego wymaga eliminacji transakcji, które miały miejsce wewnątrz grupy kapitałowej. Przykładowo chodzi więc o nieuwzględnianie transakcji przeprowadzonych pomiędzy poszczególnymi podmiotami wchodzącymi w skład danego holdingu.
Sprawdzenie poprawności tych korekt to jeden z najważniejszych etapów badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie w ramach firmy audytorskiej.
Na tej stronie wyjaśniamy m.in.:
- jak biegły rewident weryfikuje wyłączenia konsolidacyjne podczas badania sprawozdania finansowego,
- na co audytor może szczególnie zwrócić uwagę i jakie obszary podlegają ocenie.
W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na następujące pytania:
Czym są wyłączenia konsolidacyjne?
Zgodnie z powyżej przytoczonym opisem wyłączenia konsolidacyjne mają na celu pokazanie prawdziwego obrazu finansowego danej grupy kapitałowej. Chodzi o to, aby sprawozdanie skonsolidowane nie było mechanicznym zsumowaniem liczb ze wszystkich spółek. Koreksty są potrzebne, aby nie pokazywać sztucznych, nieistniejących zysków i obrotów, które grupa wygenerowała sama na sobie.
Na przykład wyłączenie musi mieć miejsce, kiedy spółka-matka sprzedaje spółce-córce towar za 100 000 zł z marżą. Jeżeli na dzień bilansowy towar wciąż leży w magazynie spółki-córki, sytuacja wymaga korekty. Proste zsumowanie wyników obu firm wykazałoby sztuczny zysk grupy. Holding zarobiłby de facto sam na sobie. Zadaniem audytora jest więc weryfikacja, czy ta transakcja i marża zostały całkowicie wyeliminowane w arkuszu konsolidacyjnym. Dla rynku ten obrót stanie się bowiem widoczny dopiero wtedy, gdy towar ostatecznie opuści grupę kapitałową.
Jakie obszary wyłączeń w szczególności sprawdza biegły rewident?
Podczas badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego audytor skupia się m.in. na weryfikacji trzech kluczowych kategorii wyłączeń transakcyjnych, w przypadku których obowiązek ich dokonania wynika bezpośrednio z art. 60 ust. 6 ustawy o rachunkowości oraz przepisów wykonawczych:
- Sprawdzenie wzajemnych rozrachunków: weryfikacja eliminacji sald wzajemnych należności i zobowiązań pomiędzy spółkami z grupy. Proces ten polega na uzgadnianiu sald intercompany (wewnątrzgrupowych), czyli sprawdzaniu, czy spółka-matka i spółki-córki wykazują w swoich księgach dokładnie te same kwoty wzajemnych rozliczeń.
- Eliminacja przychodów i kosztów wewnątrzgrupowych: usunięcie z rachunku zysków i strat wartości wzajemnej sprzedaży towarów, materiałów, usług czy środków trwałych.
- Wycena zapasów i niezrealizowany zysk: ocena korekty wartości zapasów, które zostały sprzedane pomiędzy spółkami z grupy z marżą, ale na dzień bilansowy wciąż pozostają w magazynie holdingu (tzw. eliminacja zysku nieodzyskanego).
Na jakie błędy w szczególności należy uważać przy wyłączeniach?
Zapewnienie idealnej zgodności danych przesyłanych przez spółki zależne podczas sporządzania sprawozdania finansowego bywa trudne. Do najczęstszych błędów w arkuszach konsolidacyjnych należą:
- Niezgodność sald (tzw. mismatching): różnice w kwotach sprzedaży i kosztów między spółkami (np. przez faktury dostarczone z opóźnieniem).
- Złe rozliczenie dywidend: błędy przy eliminacji dywidend wewnątrzgrupowych.
- Niewyeliminowana marża: brak korekty wartości zapasów lub środków trwałych o zysk zrealizowany wewnątrz holdingu.